PROGRAM PROFILAKTYCZNY Z  ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA
„ JESTEM BEZPIECZNY”
DLA
SPECJALNEGO OŚRODKA SZKOLNO-WYCHOWAWCZEGO
W MIĘDZYRZECU PODLASKIM

WSTĘP
Niniejszy program jest skierowany do całego środowiska naszej szkoły, czyli do uczniów, rodziców, nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Jego realizatorami są: Dyrektor oraz wszyscy pracownicy. Skuteczność tego programu w głównej mierze zależy od naszego zaangażowania, spójności i poczucia celowości podejmowanych działań. Działania te wyznaczają strukturę programu, która zgodnie ze współczesnym modelem profilaktyki obejmuje cztery strategie: informacyjną, edukacyjną, alternatywną oraz interwencyjną.

Nauczyciel powinien dążyć do wszechstronnego rozwoju osobowości dziecka, a najlepszymi sprzymierzeńcami w osiągnięciu tego celu będą m. in. wpojone zasady i normy oraz poznanie przez dzieci środowiska. To spowoduje, ze zostaną uruchomione mechanizmy do kształtowania w przyszłości aktywnej postawy dziecka w życiu społecznym.

Niniejszy program adresowany jest do wychowanków ośrodka. Są to uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym.

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Sportu z dnia 31.01.2002
Ustawa z dnia 19.08.1994 o ochronie zdrowia psychicznego
Ustawa z dnia 24.04.1997 o przeciwdziałaniu narkomanii
Ustawa z dnia 09.11.1995 o ochronie zdrowia przed następstwami używania
tytoniu i wyrobów tytoniowych
Ustawa z dnia 26.10.1982 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
Alkoholizmowi

Założenia ogólne i cele szczegółowe

Cele główne programu:

• Uświadomienie dzieciom grożących im niebezpieczeństw
• Unikanie zagrożeń
• Umiejętność radzenia sobie w niebezpiecznych sytuacjach
  

Cele szczegółowe programu:

• Uświadomienie dzieciom, że nie zachowanie ostrożności może spowodować różne wypadki: oparzenia, skaleczenia, stłuczenia,
• Uświadomienie niebezpieczeństw grożących na drodze,
• Uświadomienie dzieciom niebezpieczeństw wynikających z przypadkowych spotkań z nieznajomymi,
• Rozumienie zakazu zbliżania się do nieznanych zwierząt, np. psów,
• Wzbudzanie zaufania do policjanta,
• Zdawanie sobie sprawy z niebezpieczeństw wynikających z zabawy z zapałkami
• Promowanie zdrowego stylu życia, dbałości o dobre samopoczucie fizyczne i psychiczne oraz zadowolenie z życia bez sięgania po środki uzależniające.
• Rozwój zainteresowań – jako sposób osiągania dobrego samopoczucia i zadowolenia z życia bez sięgania po środki uzależniające.
• Zmiana niekorzystnych norm obserwowanych w środowisku szkolnym i wprowadzenie innych, tj. :
• norma nieagresji w relacjach uczeń – uczeń oraz uczeń – nauczyciel,
• postawa szacunku i akceptacji siebie nawzajem oraz tolerancji inności,
• norma kultury osobistej i kultury słowa.
• Dostarczenie adekwatnych informacji o skutkach palenia tytoniu, picia alkoholu

Metody i formy pracy z dziećmi
1. Pogadanki.
2. Pokazy.
3. Instruktaże.
4. Symulacje.
5. Scenki sytuacyjne.
6. Teatrzyki.
7. Przykłady.
8. Spotkania z policjantem, strażakiem, lekarzem
9. Ćwiczenia praktyczne
10. Filmy.

Treści zawarte w programie „JESTEM BEZPIECZNY”, dotyczą wiedzy, umiejętności i kształtowania postaw sprzyjających odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo. Właściwa ich realizacja powinna w przyszłości umożliwić wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci, ułatwiając im funkcjonowanie w życiu oraz dbałość o własne bezpieczeństwo.

ZAKRES TREŚCI PROGRAMU

• Bezpieczne poruszanie się na drogach różnego typu
• Bezpieczeństwo podczas zabaw
• Groźne przedmioty i urządzenia
• Zagrożenia ze strony dorosłych
• Stosowanie podstawowych zasad higieny
• Przeciwdziałanie uzależnieniom
• Przeciwdziałanie agresji i przemocy fizycznej

SZCZEGÓŁOWE TREŚCI KSZTAŁCENIA:

BEZPIECZNIE PORUSZAM SIĘ PO DROGACH
Dziecku nie wolno:	Dziecko powinno wiedzieć:			Formy realizacji
- bawić się w pobliżu jezdni - poruszać się po drogach bez opieki osób dorosłych	- jakie są podstawowe  zasady ruchu drogowego dla pieszych - jakie jest znaczenie sygnalizacji świetlnej - o konieczności noszenia różnych elementów odblaskowych w czasie poruszania się po drogach (szczególnie poza miastem, w czasie od późnej jesieni do wczesnej wiosny i przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych) - że policjant jest osobą, do której zawsze może się zwrócić o pomoc, gdy znajdzie się w niebezpiecznej sytuacji - jakie są zasady bezpiecznego podróżowania jako pasażer samochodu osobowego (zajęcie miejsca w foteliku, zapięcie pasów, zachowanie spokoju podczas jazdy) - jakie są zasady bezpiecznego i kulturalnego zachowania się w środkach komunikacji publicznej)			- spotkanie z policjantem - wykonywanie prac plastycznych - eksponowanie odblasków - film edukacyjny  na temat bezpiecznej podróży - ćwiczenia praktyczne - zakupienie przez rodziców odblaskowych znaczków - zabawy symulacyjne
BEZPIECZEŃSTWO PODCZAS ZABAW
Dziecku nie wolno:		Dziecko powinno wiedzieć:		Formy realizacji
- oddalać się z miejsca zabawy bez zgody i wiedzy osoby dorosłej opiekującej się nim - podejmować niebezpiecznych zabaw np.: podstawianie nóg kolegom, popychanie kolegów, - wspinania się na drzewa,  wspinania się na meble,- bawić się w miejscach niedozwolonych np. usytuowanych zbyt blisko jezdni, na wysokich pryzmach piachu, na stromych zboczach, w pobliżu zbiorników wodnych, na terenach budowy, na wysypiskach śmieci.- samodzielnie jeździć windą		- jak korzystać z zabawek, przyborów i sprzętu zgodnie z ich przeznaczeniem i zasadami bezpieczeństwa - o konieczności informowania dorosłych o uszkodzonych zabawkach i sprzęcie- o konieczności zgłaszania osobie dorosłej zauważonego niebezpieczeństwa - o konieczności zgłaszania osobie dorosłej wszelkich dolegliwości, skaleczeń czy złego samopoczucia		- ćwiczenia praktyczne - wdrażanie dzieci przez wychowawców i innych pracowników pedagogicznych reguł bezpiecznej zabawy - teatrzyk
GROŻNE PRZEDMIOTY I URZĄDZENIA
Dziecku nie wolno:		Dziecko powinno wiedzieć:	Formy realizacji
- dotykać instalacji elektrycznej - używać urządzeń elektrycznych - bawić się kuchenką gazową - bawić się ostrymi przedmiotami - bawić się środkami czystości, ochrony roślin - wychylać przez okno - zostawiać odkręconego kranu - zbliżać do pracujących maszyn i urządzeń (np. kosiarka, maszyny rolnicze)		- jakie są zasady bezpiecznego posługiwania się przyborami np.: nożyczki, dziurkacz, zszywacz - jak poprawnie i bezpiecznie obsługiwać sprzęt gospodarstwa domowego: radio, telewizor, odkurzacz, tarka, trzepaczka - jak zachować się w sytuacji zagrożenia w wyniku pożaru	- ćwiczenia praktyczne - oglądanie ilustracji - wykonywanie prac plastycznych - pogadanka - spotkanie ze strażakiem
ZAGROŻENIA ZE STRONY ZWIERZĄT
Dziecku nie wolno:		Dziecko powinno wiedzieć:	Formy realizacji
- podchodzić i dotykać dzikich zwierząt - bez zgody i obecności właściciela podchodzić do psa, karmić, nie mówiąc o drażnieniu - wchodzić na teren, którego pilnuje pies		- jak wygląda tabliczka informująca, że teren jest strzeżony przez psa - jak zachować się na widok psa, który biegnie w naszym  kierunku, aby uniknąć pogryzienia	- wykonywanie prac plastycznych - pogadanka - scenki sytuacyjne
ZAGROŻENIA ZE STRONY OSÓB DOROSŁYCH
Dziecku nie wolno:		Dziecko powinno wiedzieć:	Formy realizacji
- ufać dorosłemu który: - coś obiecuje dziecku i chce je gdzieś zaprowadzić - częstuje dziecko słodyczami i daje drobne prezenty		- że w trudnej w sytuacji i gdy zaczyna się bać, należy zwrócić się o pomoc do: - do policjanta, (Aby dziecko uzyskało pomoc musi umieć wyraźnie powiedzieć, jak się nazywa, gdzie mieszka, co się stało i jakiej pomocy oczekuje)	- pogadanka - scenki sytuacyjne - teatrzyk
JA  I MOJE CIAŁO
Dziecku nie wolno		Dziecko powinno wiedzieć	Formy realizacji
Zapominać o : - konieczności dbania o codzienną higienę osobistą - codziennym szczotkowaniu zębów w przedszkolu -o niekorzystnym wpływie nadmiernej  ilości  spożywanych słodyczy - racjonalnym żywieniu i jego znaczeniu dla zdrowia		- że ręce  myje się zawsze przed posiłkiem i po skorzystaniu z toalety - że systematyczne mycie zębów zapobiega próchnicy -  dziecko rozumie , że  mleko poprawia stan uzębienia - że jedzenie owoców  i warzyw jest zdrowe - jakie są kolejne czynności podczas mycia zębów - że nadmierne spożywanie słodyczy szkodzi zębom	- nauka piosenek o myciu się - pogadanka- codzienne mycie zębów w przedszkolu - zakaz przynoszenia słodyczy do przedszkola ( wyjątek: urodziny) - spotkanie z lekarzem - turniej „Dla zdrowia”
UNIKAM UZALEŻNIEŃ
Dziecku nie wolno		Dziecko powinno wiedzieć	Formy realizacji
- palić tytoniu - pić alkoholu - zażywać środków psychoaktywnych - zapominać o możliwości odmowy		-że można uzależnić się od wielu rzeczy; - alkohol i narkotyki są silnymi truciznami; zażywanie środków psychoaktywnych pociąga za sobą skutki zdrowotne, społeczne i psychiczne; - istnieją sposoby zaprzestania palenia tytoniu; - można skutecznie oprzeć się presji rówieśników w sytuacjach podejmowania zachowań ryzykownych	-  pogadanki - rozmowy z psychologiem -konkursy, happeningi, Udział w festynie Trzeźwy Umysł
NIE JESTEM AGRESYWNY
Dziecku nie wolno		Dziecko powinno wiedzieć	Formy realizacji
Zapominać o : - kulturalnym zachowaniu się wobec innych oraz w miejscach publicznych - konieczności kontrolowania własnych emocji		- jak konstruktywnie radzić sobie w sytuacjach konfliktowych – w tym rezygnacji z zachowań agresywnych; nawiązywania i utrzymywania prawidłowych i satysfakcjonujących kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi; zachowań asertywnych zwłaszcza w sytuacjach odmawiania; - rozpoznawania i wyrażania uczuć – w tym kontrolowania swojej złości i wyrażania jej w sposób bezpieczny dla siebie i otoczenia; - odreagowywania napięć emocjonalnych; - podejmowania właściwych wyborów.	- Trening radzenia sobie ze stresem, z negatywnymi emocjami - warsztaty - pogadanki

Ewaluacja programu

Każda działalność człowieka wymaga analizy postępowania i na tej podstawie wyciągania wniosków. Głównym sposobem dokonania ewaluacji końcowej naszego programu będzie aktywność dzieci podczas zajęć oraz informacja zwrotna od rodziców w postaci zainteresowania realizowaną tematyką, ich uczestnictwo w działaniach i przedsięwzięciach podjętych przez przedszkole oraz foto galeria, albumy, scenariusze.