Praca z dzieckiem nadpobudliwym psychoruchowo

Jak pomóc dziecku, które nie potrafi zapanować nad swoimi emocjami?

Dziecko nadpobudliwe rozpiera energia, mówi się o nim żywe srebro. Wszędzie go pełno, roznosi go energia, nie potrafi usiedzieć pięciu minut. Wierci się, podskakuje, macha nogami. Żadne kary nie przynoszą pożądanych efektów. Zespół zaburzeń psychoruchowych (w tym także koncentracji uwagi) dotyka coraz więcej dzieci, trudno to jednak jednoznacznie stwierdzić. Dzieciaki uwielbiają przecież wygłupiać się, hałasować, psocić, sprawdzając tym samym twoją reakcję tzn. na ile mogą sobie pozwolić w obecności mamy i taty. Jak rodzic nie krzyczy, to znaczy, że może wygłupiać się dalej. Gorzej, gdy twoje kategoryczne uwagi i polecenia nie skutkują. Nawet, kiedy zaprzestaje takich nieaprobowanych przez ciebie zachowań, to tylko na moment, po minucie znów robi swoje. Te i poniżej wymienione zachowania mogą świadczyć o nadpobudliwości psychoruchowej dziecka.

Przejawiają zaburzenia uwagi i koncentracji – dziecku trudno jest dłużej skupić się na jednej czynności. Dotyczy to zarówno tego, co do niego mówisz, jak i tego, czym się zajmuje. Jeśli twoja wypowiedź jest zbyt długo to możesz być pewien, że dotrą do niego najwyżej dwa pierwsze twoje zdania. Potem zapewne coś innego przykuje jego uwagę (i to z pewnością na moment). Nadpobudliwe dzieci nie potrafią skupić się na dłużej w trakcie zabawy np. zaczynają budować domek z klocków, którego nie kończą. W ich rysunkach brakuje ważnych szczegółów, i to nie dlatego że nie potrafią ich narysować, lecz po prostu zapominają.

Trudność sprawia im nawiązanie pozytywnych relacji z rówieśnikami – nadpobudliwe dzieci zazwyczaj nie potrafią zgodnie się bawić. Chcą dominować nad grupą. Nie akceptują, gdy ktoś zachowuje się nie po ich myśli. Często reagują złością, a nawet agresją. To prowadzi do tego, że nie są lubiane przez kolegów i postrzegane jako osoby, które psują zabawę. Takie odrzucenie jeszcze bardziej wzmaga w nich bunt, agresję i niezadowolenie.

Mają kłopoty w szkole – nietrudno sobie wyobrazić, jakie męki przeżywa takie dziecko w szkole, gdzie musi przez czterdzieści pięć minut siedzieć w ławce. Nauczyciele skarżą się, że uczeń przeszkadza podczas lekcji, wstaje z ławki, odzywa się nie wywołany do odpowiedzi. Nadpobudliwym dzieciom nie tylko trudno podporządkować się szkolnej dyscyplinie, problemy sprawia im także nauka. Większość kłopotów związana jest z pamięcią krótkotrwałą – nowe informacje zostają na krótko w głowie dziecka, po dłuższym czasie trudno im przypomnieć sobie, czego się nauczyły.

Brak koordynacji ruchowej – pomimo tego, że dziecko nadpobudliwe nie potrafi usiedzieć w miejscu, to jego ruchom brakuje harmonii i płynności. Ma kłopoty z opanowaniem niektórych ćwiczeń np. podskoki na jednej nodze, łapanie i kopanie piłki. Mają trudność z wiązaniem sznurowadeł, zapinaniem guzików, rysowaniem i układaniem puzzli.

Zaburzenia snu – często maja problem z zaśnięciem, co chwilę się budzą. Te, które przesypiają całą noc miewają koszmary, lunatykują, mówią przez sen.

Zasady postępowania z dzieckiem nadpobudliwym

Jeśli ktoś z rodziców zauważył przytoczone cechy u swojego dziecka powinien jak najszybciej udać się do psychologa w celu diagnozy. Dziecko z orzeczonym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej otrzyma od specjalisty odpowiednie zaświadczenie, które należy zanieść do szkoły. Nauczyciel ma obowiązek inaczej traktować takie dziecko i poświęcić mu więcej uwagi. Ale szkoła to nie wszystko. W domu rodzinnym wymaga on również szczególnej opieki. Aby rozwój dziecka przebiegał harmonijnie, a ono samo cieszyło się sympatią kolegów i lepiej radziło sobie w szkole należy w środowisku domowym zaprowadzić ład i rutynę. Pomożesz mu ustalając stały plan dnia (w pokoju dziecka powieś kolorową planszę z rozkładem dnia). Zawsze o tej samej porze powinno odrabiać lekcje, bawić się, jeść, kłaść się spać. Dziecko nadpobudliwe nie może być niczym zaskakiwane, jeśli planujesz jakieś zmiany, dziecko musi o tym wiedzieć dużo wcześniej, po to aby miało czas na oswojenie się.

Mów do dziecka jasno i konkretnie. Okaż cierpliwość, powtarzaj polecenia kilka razy, patrz dziecku prosto w oczy. W otoczeniu dziecka powinny panować cisza i porządek. Ogranicz liczbę zabawek w pokoju, wybiera te w pastelowych kolorach, pokój dziecka pomaluj na niebiesko (ten kolor uspokaja).

Podczas odrabiania lekcji w całym domu musi panować spokój. Na biurku powinny znajdować się tylko niezbędne przedmioty. Odrabianie podziel na kilka etapów, pomiędzy którymi uczeń powinien robić sobie krótkie przerwy.

Często zwracaj uwagę na mocne strony dziecka – inaczej straci wiarę w siebie i poczucie własnej wartości. Nie szczędź pochwał. Dzięki nim poczuje się akceptowane i kochane, będzie starało się postępować tak, aby zasłużyć na kolejne słowa uznania.