Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - to wielospecjalistyczne, kompleksowe i intensywne działania mające na celu stymulowanie funkcji odpowiedzialnych za rozwój psychomotoryczny i komunikację małego dziecka niepełnosprawnego. A także – pomoc i wsparcie udzielane rodzicom i rodzinie w nabywaniu przez nich umiejętności postępowania z dzieckiem w zakresie określonym przez indywidualny program wczesnego wspomagania. Problemy rodziców i innych domowników należy traktować jako tak samo ważne, jak zaburzenia w rozwoju dziecka. Wczesna pomoc dąży do optymalizacji funkcjonowania całego układu rodzinnego.

 W przypadku wszystkich dzieci, u których stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju psychoruchowym ważne jest by podjąć jak najwcześniejsze działania wspomagające ich rozwój. Szukając założeń teoretycznych wczesnej interwencji i wspomagania rozwoju należy sięgnąć do psychologii rozwojowej. Rozwój dziecka jest procesem uwarunkowanym czynnikami wewnętrznymi - to z czym dziecko przychodzi na świat oraz zewnętrznymi (środowiskowymi), czyli to wszystko czego dziecko się uczy. Zgodnie z tym założeniem, aby rozwój poznawczy dziecka postponował dziecko musi doznawać bodźców podczas czynności dnia codziennego i zabawy, następnie uczyć się znaczenia tych bodźców .Badania opisujące rozwój centralnego i obwodowego układu nerwowego człowieka wskazują, że dla prawidłowego rozwoju dziecka najbardziej znaczące są jego pierwsze lata życia, tj. czas od urodzenia do około 7 roku życia. Naukowcy dowodzą, że wraz z dojrzewaniem układu nerwowego rozwijają się wszystkie funkcje psychofizyczne dziecka.

Skuteczność działań podjętych we wczesnym etapie rozwoju dziecka uwarunkowane jest tym, że:

- rozwój w tym okresie przebiega dynamicznie, ponieważ następuje intensywne dojrzewanie układu nerwowego;

- ośrodkowy układ nerwowy znajduje się w fazie dojrzewania, w związku z tym wykazuje dużą plastyczność, a to sprzyja kompensacji deficytów;

- istnieje możliwość wyrównywania lub zahamowania zaburzeń czynności psychoruchowych dziecka;

- brak jest zaburzeń wtórnych, spowodowanych nawykami pojawiającymi się wraz z wiekiem; do 6 roku życia występuje u dzieci większa podatność na oddziaływania terapeutyczne i szybsze postępy w usprawnianiu; zaangażowanie rodziców w terapię też  jest większe.

Brak wczesnej interwencji może poważnie utrudnić - opóźnić lub zniekształcić, a nawet uniemożliwić dalszy rozwój. Zbyt późne rozpoczęcie usprawniania dziecka może prowadzić do powstania i utrwalenia nieprawidłowych reakcji. Są one później trudne do wyeliminowania i powodują w konsekwencji opóźnienia w procesach terapii i edukacji.

Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka odbywają się w wymiarze ośmiu godzin miesięcznie, tj. 2 godzin tygodniowo dla każdego dziecka.

Terapią objętych jest jedenaścioro dzieci w wieku od 2- 6 lat z terenu miasta Międzyrzec Podlaski oraz gmin: Drelów, Kąkolewnica i Międzyrzec Podlaski.

Powodem zakwalifikowania dzieci na tego typu zajęcia była opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydana przez Poradnię Psychologiczno- Pedagogiczną.

Do najważniejszych zadań, które są realizowane w ramach zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka należą:

1. Wielospecjalistyczna diagnoza funkcjonalna dziecka na podstawi

• pogłębionego wywiadu z opiekunami
• obserwacji funkcjonowania dziecka w czasie jego aktywności swobodnej i modyfikowanej eksperymentalnie
•  oceny aktywności własnej
•  oceny rozwoju emocjonalnego
•  oceny poziomu funkcjonowania psychomotorycznego dziecka
• oceny motywacji dziecka do podejmowania przez niego współpracy i aktywności własnej

•  realizacja zadań wynikających z indywidualnych programów terapeutycznych oraz opracowanie programów dla dzieci, które zaczęły terapię z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju

3. Doradztwo i wsparcie dla rodziców dzieci

• wsparcie rodziny w zaakceptowaniu niepełnosprawności dziecka wzmocnienie więzi emocjonalnej między dzieckiem a członkami rodziny

W pracy z dzieckiem są wykorzystywane następujące metody i techniki pracy:

- stymulacja polisensoryczna w Sali Doświadczania Świata oraz Sali SI

- elementy metody Knillów, W. Sherborne oraz P. Dennisona

- elementy pedagogiki zabawy

- metoda malowania dziesięcioma palcami

- ćwiczenia grafomotoryczne

- wybrane techniki relaksacyjne

- terapia zabawą

- komunikacja wspomagająca

- Piktogramy

- masaże ciała- m. logopedyczny

- Program Percepcji Wzrokowej M. Frostig.